Turecką herbatę parzy się w çaydanlık, czyli w dwóch imbrykach ustawionych jeden na drugim. W dolnym gotujesz wodę, a w górnym, zwanym demlikiem, przez 10–15 minut na małym ogniu parzy się mocny napar, który w szklance rozcieńczasz gorącą wodą do ulubionej mocy. Potrzebujesz do tego czarnej herbaty liściastej, świeżej wody i kwadransa cierpliwości.
Czym jest çaydanlık, a czym demlik?
Çaydanlık to zestaw dwóch imbryków. Dolny, większy, służy do gotowania wody. Górny, mniejszy, to demlik – w nim parzy się herbata. Para z dolnego imbryka utrzymuje napar w cieple, a gorąca woda do rozcieńczania jest zawsze pod ręką. Nazwa pochodzi od tureckiego słowa „dem”, którym Turcy określają zaparzony napar (stąd też czasownik „demlemek”, czyli „zaparzać”).
Nie masz çaydanlık? Postaw mały, żaroodporny dzbanek z herbatą na garnku z wolno gotującą się wodą, a wodę do rozcieńczania bierz z czajnika – efekt będzie podobny. Imbryków ani szklanek nie sprzedajemy, ale herbatę do nich znajdziesz w kategorii herbata turecka.
Czego potrzebujesz?
çaydanlık albo dzbanka i garnka,
czarnej herbaty liściastej, sypanej,
świeżej, zimnej wody,
małych szklanek w kształcie tulipana (ince belli bardak) na spodeczkach,
kostek cukru – dla chętnych.
Ile herbaty na ile wody?
W demliku parzysz mocny napar, który i tak rozcieńczysz w szklance, dlatego ilość suszu licz na liczbę szklanek, a nie na pojemność imbryka. Orientacyjnie: około 1 łyżeczki herbaty na każdą szklankę, którą chcesz podać. Przy pierwszym parzeniu trzymaj się tej proporcji, a potem dopasuj ją do smaku i do konkretnej herbaty – wskazówki producenta znajdziesz na opakowaniu.
Jak parzyć turecką herbatę krok po kroku
Napełnij dolny imbryk wodą mniej więcej do trzech czwartych i postaw go na ogniu.
Wsyp suchą herbatę do demlika i postaw go na dolnym imbryku. Susz lekko się ogrzeje, zanim woda zawrze.
Gdy woda się zagotuje, zalej herbatę wrzątkiem – do połowy demlika albo do pełna, zależnie od tego, ile szklanek chcesz podać.
Uzupełnij wodę w dolnym imbryku, postaw na nim z powrotem demlik i zmniejsz ogień do minimum.
Parz 10–15 minut. Napar nie powinien wrzeć. Gdy liście opadną na dno demlika, herbata jest gotowa.
Nalej napar do szklanki i dopełnij ją gorącą wodą z dolnego imbryka – w proporcji, która ci odpowiada.
Koyu czy açık – jak dobrać moc herbaty?
Moc herbaty ustalasz w szklance, a nie w imbryku, więc z jednego demlika każdy nalewa sobie herbatę tak mocną, jak lubi. Im więcej naparu, tym mocniejsza herbata: mocna (koyu) to mniej więcej dwie trzecie naparu, jasna (açık) – około jednej trzeciej albo mniej, a pośrodku jest herbata pół na pół. Resztę szklanki dopełniasz gorącą wodą z dolnego imbryka. Turcy mówią, że dobrze nalana herbata ma kolor „tavşan kanı”, czyli „zajęczej krwi”: głęboko czerwony i przejrzysty.
Jak podawać herbatę po turecku?
Herbatę nalewa się do małych szklanek w kształcie tulipana (ince belli bardak), stawianych na spodeczkach z łyżeczką. Szklankę trzyma się za brzeg, a w przejrzystym szkle widać kolor naparu. Obok podaje się kostki cukru; mleka do tureckiej herbaty się nie dodaje.
Napar wypij w ciągu mniej więcej pół godziny od zaparzenia – tak podaje też instrukcja parzenia herbaty o aromacie bergamotki. Później herbata traci smak, więc przy dłuższym spotkaniu zaparz świeży demlik. Do herbaty w Turcji często podaje się coś słodkiego: kostkę lokum albo kawałek chałwy.
Którą herbatę wybrać do çaydanlık?
Do demlika sięgnij po herbatę sypaną – tak parzy się ją w Turcji. W naszej ofercie znajdziesz:
herbatę czarną turecką liściastą 500 g – 100% czarnej herbaty z liści 1. klasy, o intensywnym, wyrazistym naparze; dobrą na początek,
herbatę czarną turecką liściastą 1 kg – również 100% czarnej herbaty z liści 1. klasy, w dużym opakowaniu, jeśli pijesz herbatę codziennie albo często przyjmujesz gości,
herbatę Tarım Kredi İlk Hasat 500 g – z pierwszego zbioru, liściastą i sypaną, według opisu odpowiednią do przygotowania tureckiego naparu w czajniczku,
herbatę Tarım Kredi o aromacie bergamotki 500 g – czarną herbatę z aromatem bergamotki, jeśli lubisz cytrusowy zapach. Instrukcja w jej opisie podaje około 2 łyżeczek na filiżankę i poleca porcelanowy dzbanek; to wskazówka do parzenia pojedynczej filiżanki, a nie mocnego naparu w demliku.
Nie wiesz, którą wybrać? Zacznij od opakowania 500 g, a kiedy turecka herbata zagości u ciebie na stałe, przejdź na 1 kg.
Czego unikać przy parzeniu?
Gotowania naparu. Demlik ma stać na parze z dolnego imbryka – wrzący napar robi się gorzki.
Trzymania herbaty godzinami na ogniu. Po 10–15 minutach napar jest gotowy, a z czasem traci smak.
Pustego dolnego imbryka. Gorąca woda jest potrzebna do rozcieńczania, więc uzupełniaj ją na bieżąco.
Zbyt małej ilości herbaty. Napar w demliku ma być mocny – rozcieńczasz go dopiero w szklance.
Herbata turecka to także pomysł na upominek – zajrzyj do poradnika prezent z Turcji na święta.
Najczęściej zadawane pytania
Jak długo parzyć turecką herbatę?
W demliku około 10–15 minut na małym ogniu, aż liście opadną na dno. Potem napar rozcieńczasz w szklance gorącą wodą z dolnego imbryka.
Ile herbaty sypać do demlika?
Orientacyjnie około 1 łyżeczki suszu na każdą szklankę, którą chcesz podać. Ilość dopasuj do smaku i do wskazówek z opakowania.
Czy można parzyć turecką herbatę bez çaydanlık?
Tak. Mały żaroodporny dzbanek postawiony na garnku z wolno gotującą się wodą działa podobnie, a wodę do rozcieńczania weźmiesz z czajnika.
Dlaczego turecką herbatę pije się z małych szklanek?
W małej szklance herbata nie zdąży wystygnąć, a kolejną nalewa się świeżo z demlika. W przejrzystym szkle widać też kolor naparu, po którym ocenia się jego moc.
Czy do tureckiej herbaty dodaje się mleko?
Tradycyjnie nie. Herbatę pije się czystą, z kostką cukru albo bez.






